Chào mừng các bạn đến với video về lên dây đàn piano! Trong video này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những vấn đề quan trọng liên quan đến việc chỉnh dây đàn piano, bao gồm:
- Tần số 440Hz hay 442Hz?
- Chỉnh dây bằng máy hay tai?
- Khi nào cần chỉnh dây?
Thuật ngữ
Trước tiên, chúng ta cần nói về thuật ngữ chính xác. “Chỉnh dây đàn Piano” là cách gọi chính xác, thay vì “Lên dây đàn”. “Lên dây” chỉ việc kéo dây từ thấp lên cao, trong khi “Chỉnh dây” là điều chỉnh dây theo cả hai hướng.
Tần số
Tần số chuẩn của đàn piano là 440Hz, đây là tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, tần số 442Hz cũng được chấp nhận. Tôi thường sử dụng 440Hz trừ khi có yêu cầu khác.
Khi nào cần chỉnh dây?
Có nhiều nguyên nhân khiến dây đàn bị sai lệch tần số. Không chỉ do sử dụng đàn, mà ngay cả khi không dùng, đàn vẫn bị ảnh hưởng do sự co giãn của gỗ theo thời tiết. Vì dây đàn được căng trên một tấm gỗ lớn gọi là Bảng âm, nên việc gỗ bị co giãn sẽ ảnh hưởng đến độ căng của dây.
Vì vậy, bạn nên chỉnh dây đàn 1-2 lần mỗi năm, đặc biệt là đối với đàn ít sử dụng. Nếu dây đàn lệch quá nhiều, sẽ ảnh hưởng đến cảm nhận âm thanh và việc chỉnh chuẩn cũng khó và kém ổn định hơn.
Chỉnh dây bằng tai hay máy?
Trước đây, việc chỉnh đàn rất khó khăn. Thợ đàn phải dùng âm thoa để xác định chuẩn nốt, rồi dựa vào tai để chỉnh các nốt khác.
Ngày nay, công nghệ phát triển với nhiều phần mềm/ứng dụng hỗ trợ. Tuy nhiên, chúng chỉ là công cụ và không thể hoàn toàn dựa vào chúng. Kể cả phần mềm đắt nhất cũng có những hạn chế.
Đàn piano acoustic phổ thông có 88 phím, tương ứng với 7 quãng tám. Mỗi quãng tám có 12 nốt. Về cơ bản, cần chỉnh 1 quãng tám chuẩn trước, gọi là “temperament”. Sau đó, dựa vào quãng tám này để chỉnh các quãng khác, gọi là “stretch”. Tiếp theo, đồng bộ các nốt có nhiều dây, gọi là “unison”.
Với phần mềm/ứng dụng hiện đại, có thể dùng cho “temperament” và “stretch”, nhưng “unison” nên dùng tai.
Nên dùng phần mềm/ứng dụng nào?
Hiện có rất nhiều lựa chọn, nhưng thứ tốt thì rất hiếm. TuneLab Pro là một lựa chọn phổ biến, tiết kiệm và dễ dùng hơn là Piano Metter.
Khi sử dụng, hãy chú ý cách thiết lập. Dây đàn piano có độ cứng, độ dày khác nhau, tạo ra bồi âm khác nhau. Hãy để ứng dụng nghe và nhận diện bồi âm để thiết lập đường cong, khóa đường cong này lại rồi mới chỉnh dây.
Lời khuyên
Vậy là bạn đã biết nên chỉnh đàn 1-2 lần mỗi năm, chuẩn 440Hz hay 442Hz tùy sở thích. Phương pháp tốt nhất là kết hợp cả máy và tai, nhưng hãy dùng ứng dụng tốt.
Đầu tư cho những sản phẩm có thể sử dụng lâu dài và chuyên nghiệp sẽ mang lại giá trị thực sự. Hãy mua hoặc chia sẻ để ủng hộ người sáng tạo.
Chăm sóc toàn diện
Nhân tiện, tôi muốn nói thêm, chỉnh dây chỉ là 1 phần. Đàn cần được chăm sóc toàn diện, bao gồm hệ thống máy, phần vỏ bên ngoài và phần nội thất bên trong. Các vấn đề về mối mọt, gỉ sét cần được phát hiện và xử lý sớm.
Hãy tìm một kỹ thuật viên uy tín ở địa phương và gọi cho họ để đặt lịch.
Lời kết
Cảm ơn các bạn đã theo dõi video này. Nếu thấy hữu ích, hãy like và đăng ký kênh nhé. Chúc các bạn vui vẻ và thành công!
Hiệp Piano 
Bình luận về bài viết này